biến đổi

Một con tằm đang biến đổi thành một con bướm bên trong chiếc kén.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Thay đổi về hình dáng, tính chất, trạng thái: Chỉ hành động làm cho một sự vật, hiện tượng trở nên khác đi so với trước đó, thường là một quá trình.
   • Chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác: Chỉ sự thay đổi có tính chất chuyển đổi hình thái hoặc bản chất.

2. Danh từ:

   • Sự thay đổi, sự chuyển biến: Dùng để chỉ chính quá trình hoặc kết quả của việc thay đổi.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Khí hậu Trái Đất đang biến đổi một cách phức tạp.* (Tính chất của khí hậu đang thay đổi.)
  • Năng lượng có thể biến đổi từ dạng này sang dạng khác.* (Năng lượng chuyển hóa hình thái.)
• Danh từ:
  • Sự biến đổi của xã hội diễn ra từng ngày.* (Quá trình thay đổi của xã hội.)
  • Đây là một biến đổi tích cực trong nhận thức của cộng đồng.* (Đây là một sự thay đổi, một kết quả tốt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Biến đổi khí hậu": Cụm danh từ chuyên ngành chỉ sự thay đổi lâu dài của các mô hình thời tiết và nhiệt độ Trái đất, chủ yếu do hoạt động của con người.
  • Biến đổi khí hậu là một thách thức toàn cầu.*
• Dùng trong toán học, vật lý: Chỉ các phép chuyển đổi, biến hình.
  • Phép biến đổi Fourier.
  • Phép *biến đổi tọa độ.*

Biến thể và từ liên quan

• Biến đổi học (danh từ): Môn khoa học nghiên cứu về sự biến đổi của sinh vật.
• Biến đổi thể (danh từ): Sự thay đổi về hình dáng, cấu trúc.
• Biến hóa (động từ): Nhấn mạnh sự thay đổi nhanh chóng, linh hoạt, thường mang tính kỳ ảo hoặc tài tình.
  • Ảo thuật gia biến hóa khăn tay thành chim bồ câu.*
• Chuyển biến (động từ/danh từ): Nhấn mạnh sự thay đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác, thường theo hướng phát triển.
  • Tình hình có chuyển biến tích cực.*

Từ đồng nghĩa

• Thay đổi: Nhấn mạnh việc trở nên khác đi, phạm vi rộng và thông dụng hơn.
• Chuyển hóa: Nhấn mạnh sự thay đổi về bản chất, hình thái, thường dùng trong khoa học.
• Đổi thay: Thường dùng trong văn chương, chỉ sự thay đổi lớn theo thời gian (ví dụ: cảnh vật đổi thay).

Từ trái nghĩa

• Ổn định: Ở trạng thái không thay đổi.
• Bất biến: Không thay đổi.
• Nguyên vẹn: Giữ nguyên như ban đầu, không bị biến dạng.

Thành ngữ, cụm từ cố định

• Biến đổi gen: Cụm từ chuyên ngành sinh học, chỉ việc thay đổi vật liệu di truyền (ADN) của một sinh vật.
• Biến đổi xã hội: Quá trình thay đổi cấu trúc và tổ chức của xã hội theo thời gian.